( 3 * ) - صيدنه عپ 381 ( 4 * ) - قانون عب 334 ( 5 * ) - جامع مفردات ج 4 ص 204 ( 6 * ) - مخزن 581 ( 7 * ) - Euphorbia characias L . ( 8 * ) - چكيده‌اى از كتب فوق الذكر Code - 2347 يتوع مشمس Euphorbia helioscopia گياهى است يك ساله به ارتفاع 10 تا 50 سانتيمتر از خانواده افوربياسه ، ساقه‌ها كوتاه بخش پايينى ساقه بدون برگ ، برگ‌ها بدون كرك ، تخم‌مرغى باريك در قاعده به درازاى 1 تا 3 سانتيمتر با دندانه‌هاى ارّه‌اى و دمبرگ كوتاه ، جام گل زردرنگ و ميوه بيضى شكل و بدون كرك مىباشد . محل رويش گياه اروپا به ويژه منطقه مديترانه باستثناى بريتانيا ، شمال افريقا و بخش‌هايى از آسيا از جمله ايران . تاريخچه : نام نوع گياه از ``Helios ' ' يونانى به معنانى آفتاب و ``Skopion ' ' به معناى نگاه‌كننده گرفته شده است چه گل با حركت خورشيد به سمت آن برمىگردد به همين مناسبت ابن سينا نام آن را " يتوع مشمس " ناميده است . پلينى و ديوسكوريد آن را مىشناخته‌اند و چهارمين گياه از هفت گياهى است كه ديوسكوريد ذيل مدخل Tithymallos ( حنين : طيثومالص - يتوع ) با نام Helioscopius ( معرب آن - ايليسقوبيوس ) به شرح آن پرداخته است وى مىنويسد : . . . . اما نوعى كه ايليسقيوس ناميده مىشود برگ آن شبيه به برگ خرفه ولى باريكتر و انحناى آن بيشتر و داراى 4 يا 5 ساقه است كه از يك ريشه خارج مىشود . . . . خواص آن مانند ساير يتوع مىباشد ( 1 * ) . در ساير كتب سنتى اين گياه ذيل " يتوع " آمده و صاحب مخزن آن را " داير با شمس " ناميده است خواص درمانى اين گياه در كليه كتب قديمى با 6 گياه ديگر آمده است ( 2 * ) . رجوع شود به يتوع كد 2339 . قسمت قابل مصرف : شيرابه ، برگ و ريشه تركيبات شيميائى : ساپونين ، فازين ، اوفوربين